Ni
NPI - Instituut voor Organisatie Ontwikkeling
syllabus:- 2209.877
AB/LG
COMMUNICATIE
1. In de veelheid van verschijnselen in het dagelijks be-
drijfsgebeuren is het gesprek (in het algemeen: het con-
tact tussen mensen) het steeds terugkerende, Daarmee is
de communicatie eigenlijk het hart van het bedrijfsorga-
nisme.
2. De mens individualiseert, emancipeert steeds meer en
daardoor wordt het voor de mens steeds moeilijker echt te
communiceren met de ander. Men kan dit probleem verhelpen
door te werken aan de verbetering van de organisatie van
de communicatie, van de wegen, middelen, technieken,
media die we gebruiken.
Daarmee qaan we echter voorbij aan het feit, dat communi-
catie zich afspeelt tussen en in mensen. Dààr moeten we
het probleem aangrijpen.
3, Als twee mensen met elkaar spreken vindt er op drie
niveaus communicatie plaats:
LO\ — «| ©
U je
ad 1. Gedachten, voorstellingen, woorden.
ad 2. Minder bewust: gevoelens, sympathie/antipathie.
ad 3. Nog minder bewust: intenties, strevingen, begeer-
ten, doelen, motieven.
4, In hoeverre is er nu echte communicatie, d.w.z. laat ik
de ander in mij toe? Of blokkeren mijn voorstellingen,
mijn gevoelens, mijn intenties het leren kennen van de
mijne?
De mensen lopen, spreken en denken veel aan elkaar voor-
bij.
Valckenboschlaan 8, Postbus 299, 3700 AG Zeist, Telefoon 03404-20044, Fax 03404-12770.
5.
Ieder heeft een eigen beeld van zijn omgeving. Alles
heeft een betekenis voor hem. Zijn voorstelingen zijn qge-
kleurd door zijn ervaringen, door zijn positie (verkoop
of produktie, arbeider of directeur, jong of oud).
Om te kunnen communiceren moeten we de beperktheid, vaag-
heid, gekleurdheid van onze eigen voorstellingen en ge-
dachten duidelijk doorzien en even duidelijk zien waar en
waarom die van de ander anders zijn.
Dat eist een zekere kracht in ons denk- en voorstellings-
leven.
Over het algemeen worden we gedacht en zijn onze voor-
stellingen weinig gecontoureerd en van geringe diepgang.
We kunnen ons denken krachtig en sterk maken door de wil
in het denken op te roepen (pijl A). Dit kan men oefenen
door b.v, enige minuten geconcentreerd te denken aan een
uiterst eenvoudige voorstelling (b.v. een lucifer). Neemt
men een gecompliceerde voorstelling (b.v. de samenle-
ving), dan roept deze zoveel gedachten wakker, dat we
weer worden gedacht.
Het is geenszins eenvoudig zich bewust te zijn van zijn
eigen motieven, Wat willen we eigenlijk, wat wil de
ander , wat motiveert ons, wat is onze doelstelling, waar-
om wijs ik dit voorstel af ,‚ waarom is hij daar tegen?
Communiceren betekent helderheid krijgen in de individue-
le wilsrichting met de bedoeling tot een gemeenschappe-
lijke wil te komen. Het gebied van het handelen onttrekt
zich veelal aan ons bewustzijn. Een groot deel van de dag
worden we gehandeld. Ten einde meer bewustzijn in het ge-
bied van de wil te brengen (pijl B) kan men zich voorne-
men op een bepaald uur van de dag een op zich zelf zinlo-
ze handeling te verrichten. Men heeft dit voornemen zelf
als voorstelling opgeroepen. De vraag is nu of deze voor-
stelling kan afdalen in de wil en tot handeling worden,
Men zal merken, dat het niet eenvoudig is werkelijk zelf
iets te willen en het nog te doen ook.
In het gevoelsleven ligt het centrale van de communica-
tie. De menselijke psyche kan zich openen voor de ander
(sympathie, opgaan in de ander, luisteren) of zich af-
sluiten voor de ander (antipathie, zich zelf zijn, spre-
ken).
De mens kan zich zò door zijn gevoelsleven laten meesleu-
ren of zijn gevoelens zò onderdrukken dat hij daarmee
niet meer beleeft wat er ‘in de ander omgaat. Toch is dat
de grondslag voor de communicatie: met zijn eigen gevoe-
lens aftasten wat de ander "bezielt",
Daarvoor moet men ook in zijn gevoelsleven meer “heer in
eigen huis" zijn dan vaak het geval is,
Een oefening hiervoor is om steeds attent te zijn voor de
momenten waarop extreme gevoelens met je op de loop gaan.
Juist door de gevoelens meer in de hand te nemen worden
deze een zintuig dat ons een steeds rijper oordeel geeft.
8, Wanneer de mensen op deze wijze werken aan hun meest per-
soonlijke en intieme communicatie-instrumentarium (nl.
zich zelf) heeft het zin ook aandacht te besteden aan de
uiterlijke en organisatorische vormen waarin deze commu-
nicatie zich afspeelt.
Bij het kritisch bekijken van deze vormen zou men zich
steeds de vragen moeten stellen:
- dragen zij bij aan een verheldering van gemeenschappe-
lijke voorstellingen en gedachten?
„- geven zij de mogelijkheid tot werkelijk gesprek?
-— bewerken zij een doorzichtigheid van de intenties?
COPYRIGHT NPI