ND)
NPI - Instituut voor Organisatie Ontwikkeling
handleiding: 1024.882
HS/LG
ENKELE AANTEKENINGEN MET BETREKKING TOT HET ROLLENSPEL
Doel
Het doel van het rollenspel als trainingsmethode is het oe-
fenen van de sociale vaardigheid, d.w.z. "het je leren ge-
dragen in een sociale situatie" zowel als "het leren waarne-
men van wat er in een groep gebeurt".
Het gestructureerde rollenspel kan in cursus- en werksitua-
ties voor verschillende doeleinden worden aangewend:
a. Als eigen persoonlijke voorbereiding voor een conferen-
tie, lezing of speech.
b. Als demonstratie bij het begin van een conferentie; het
brengt de deelnemers direct in de reële problematiek.
c. Als illustratie van bepaalde problemen; men herschept als
het ware de situatie en speelt hoe men gehandeld heeft.
Dit en de reacties van de anderen geven aanleiding het
probleem diepgaand te bespreken.
d. Als oefenmethode, het rollenspel is hierbij onderdeel van
een groter geheel en brengt theoretische gezichtspunten
in een concrete situatie.
Vooral in de laatste zin zal in de cursus het rollenspel
worden gebruikt.
Het spelen van een rollenspel
Wil het spel tot zijn recht komen, dan moeten de rollen
flexibel worden gespeeld. Het te strak vasthouden aan een
gegeven rol moet zoveel mogelijk worden vermeden. De spelers
moeten de gelegenheid krijgen zich in de situatie en in hun
rol in te leven en serieus op de problematiek, die aan de
orde wordt gesteld, in te gaan.
De spelers zijn beschermd door een opdracht en door een rol-
lennaam.
Het rollenspel moet feiten produceren voor de nabespreking.
Spelers en waarnemers mogen niet te emotioneel betrokken ra-
ken: het is inzichtelijk leren.
Valckenboschlaan 8, Postbus 299, 3700 AG Zeist, Telefoon 03404-20044, Fax 03404-12770.
Het waarnemen
De waarnemers hebben veelal een bepaalde observatie-op-
dracht. Zij zijn geen rechters, zij spreken geen oordelen
uit maar zij brengen gegevens aan voor de discussie, waar-
door een gemeenschappelijk dieper inzicht kan ontstaan.
De waarnemers bespreken de rollen onder de rollennamen.
De verschijnselen, die kunnen worden geobserveerd en waarop
de nabespreking zich richt, kunnen van velerlei aard zijn.
Ze zijn vanuit deze gezichtspunten te beschouwen:
a, De inhoud: wat werd er gezegd?
b. De procedure: op welke manier werd het gesprek met dit
probleem aangepast?
ce. De interactie: hoe gaan de gesprekspartners op elkaar in
en beïnvloeden elkaar in de loop van het
gesprek?
De nabespreking
De nabespreking is in het geheel van het rollenspel zeer be
langrijk. De waargenomen verschijnselen worden bewust ge-
maakt om ze in hun onderlinge verband te kunnen begrijpen.
Het kan instructief zijn om hetzelfde spel met andere spe-
lers en eventueel andere opdrachten nogmaals te spelen en de
verschillende gesprekken met elkaar te vergelijken.
COPYRIGHT NPI