mr ame
ND
Nederlands Pedagogisch Instituut
syllabus: 7542.8811
JU/LG
VOORBEELDEN VAN OPEN OPLEIDINGSDOELEN, HOOFDOPLEIDINGSDOEL
EN FUNCTIONERINGSKARAKTERISTIEK
Voorbeelden van open opleidingsdoelen
a. Beheersen van de vaardigheid van het plannen.
Beheersen van de vaardigheid van het rapporteren.
Beheersen van de vaardigheid van het instrueren.
b. Aanvoelen van de condities, die de relatie met hogeren,
met collega's, met ondergeschikten en andere afdelingen
goed doen functioneren.
c. Weet hebben van verschillende soorten leiderschap en de
groepsprocessen, die daarmee samenhangen.
d. Blijk geven van zelfinzicht en zelfvertrouwen.
e. Vaardigheid in het beïnvloeden van mensen en het werken
met groepen. .
f. Blijk kunnen geven van aanpassingsvermogen en flexibili-
teit.
g. Bedrijfstak in groter verband kunnen zien en achtergron-
den van het bedrijf beter begrijpen.
Voorbeelden van een functioneringskarakteristiek
Bij de doelstelling e. wordt het huidige functioneren als
volgt gekarakteriseerd: de vaardigheid in het beïnvloeden
van mensen en het werken met groepen geschiedt geheel intuli-
tief. Bij sommigen goed, bij anderen minder (GEAARDHEID).
Men heeft geen begrippen waarmee men kan beschrijven wat men
doet (CAPACITEITEN). Daardoor is het leren van ervaringen
moeilijk en moeizaam. Vaardigheidstekorten worden daardoor
vaak niet gecorrigeerd (GERICHTHEID). Met elkaar over deze
vaardigheden praten is men niet gewend.
In deze karakteristiek van het functioneren van de cursisten
wordt mede vermeld op welke wijze hier de geaardheid, ge-
richtheid en de capaciteiten een rol spelen.
Voor ieder van de opleidingsdoelen zou moeten worden ge-
tracht om zo'n karakteristiek van het functioneren te maken.
Voorbeelden van een hoofdopleidingsdoel van een opleiding
voor groepsleiders
Ten geleide:
In dit voorbeeld van een "bazenopleiding" zijn een aantal
opleidingsdoelen geformuleerd. Men kan pogen tot een conclu-
sie te komen omtrent datgene wat men als het meest belang-
rijke en meest wezenlijke wenst te bereiken met deze oplei-
ding.
Instituut voor Organisatie Ontwikkeling Valckenboschlaan 8, Postbus 299, 3700 AG Zeist, Telefoon 03404-20044, Fax 03404-12770
st
In het voorbeeld kan de volgende hoofddoelstelling worden
geformuleerd:
Als leider van een ploeg gaan beleven en doorzien op
welke wijze men zelf moet worden beïnvloed en rele-
vante anderen in de organisatie moet beïnvloeden,
opdat een efficiënt en effectief werken van alle be-
trokkenen in onderlinge samenhang in toenemende mate
zal kunnen plaatsvinden.
Zonder een nadere toelichting blijft een hoofddoel steeds
erg abstract. Het hoofddoel of de hoofddoelen zijn een ver-
dichting van talloze overwegingen, waaruit men ten slotte
geconcludeerd heeft wat het zijn moet, In de toelichting
worden deze overwegingen en ook wat men heeft afgewezen on-
der woorden gebracht.
In het voorbeeld luidt de toelichting:
De groepsleider is geplaatst in een centrale positie
van een netwerk van organisatorische relaties - be-
halve de eigen ploeg en de opzichter (= directe
chef) zijn er de technische dienst en de planning
die een belangrijke rol spelen. In de toekomst zal
deze complexiteit in de organisatorische verhoudin-
gen nog toenemen. De effectviteit en de efficiency
van het geheel hangt samen met de mate waarin de
groepsleider zelf anderen beïnvloedt en zelf wil
worden beïnvloed.
Statusgevoelens, onzekerheid, neiging tot zelfhand-
having, enz. resulteren in afsluiting voor bepaalde
invloeden van anderen.
De vaardigheden en de kennis komen pas ten volle tot
hun recht bij de groepsleiders, wanneer deze passen
in een patroon van geven en nemen. Zo'n patroon van
beïnvloedingsverhoudingen is iets, dat moet groei-
en. Bij de opleiding zullen de cursisten moeten gaan
zien welke bijdrage men zelf aan zo'n ontwikkeling
kan geven.
Men zal moeten gaan beleven, dat efficiënt en effec-
tief leiderschap ook betekent, beïnvloedbaar zijn
voor wat anderen doen.
(Open) Opleidingsdoel Nadere concretisering in (geslo-
ten) subdoelen
en
_ beheersen van de vaar- -— zelfstandig kunnen uitwerken van
digheid van het plan-
nen.
- beheersen van de vaar- -ij—
digheid van het rappor-
teren. ;
COPYRIGHT NPI
een onderhoudsschema, uitgaande
van de onderhoudsnormen in het
standaardboek (hfdst. VII);
kunnen opzetten van een trai-
ningsrooster voor nieuwelingen
in de werksituatie van de fa-
briek;
samen met functionarissen van de
afdeling produktieplanning af-
wijkingen kunnen bespreken en
maatregelen voor bijsturing op-
stellen op een zodanige wijze,
dat de planning zo min mogelijk
wordt verstoord en de produk-
tie-voortgang zo min mogelijk
wordt geschaad. Maatstaf : Aantal
en omvang afwijkingen; aantal
uren machine-stilstand per week.
zelfstandig een maandverslag
kunnen schrijven met gebruikma-
king van de richtlijn V.D. 97;
rapport kunnen opmaken van een
onregelmatigheid, dat voldoet
aan de eisen van juistheid en
volledigheid (model P 21).
Subdoelen, aldus geformuleerd
hebben een gesloten karakter,
d.w.z. voorspelbaar, want vóóraf
te definiëren welke vaardigheid
onder welke omstandigheden.