NDE
Nederlands Pedagogisch Instituut
praktijkgeval: 7977.893.a
JM-WG/LG
VRIJE SCHOOL TE ROMMELDAM
Rommeldam is een middelgrote gemeente met een deels agra-
rische bevolking, deels werkzaam in kleine en middelgrote
produktie- en handelsbedrijven. Naast confessionele scholen
is er een actieve openbare school en een Montessori-school.
De Vrije School aldaar is een J-klassige basisschool met
twee kleuterklassen en een peuterklas,
Het klassengemiddelde ligt rond de 24-25 leerlingen, maar is
de laatste 2 jaar bezig, met name in de laagste klassen, wat
terug te lopen. Ook de kleuterklassen zijn voor het eerst
beneden de 40 kinderen gezamenlijk gebleven.
Elke klas heeft een eigen klasseleerkracht.
Het ziekteverzuim van de leraren was: afgelopen jaar hoger
dan wenselijk, wat er verschillende: malen toe leidde, dat
men klassen meerdere dagen naar huis moest sturen omdat men
niet over voldoende vervangers beschikte. Slechts één heeft
enige kennis van het Vrije School-onderwijs (een moeder met
gewone kweekschoolakte, die vroeger twee keer stage op een
Vrije School heeft gelopen). De andere invalster, ook een
moeder, heeft enige jaren op een Montessori-school gewerkt,
Het lerarencollege (in het totaal 14, inclusief de part-time
vakleerkrachten) is een relatief jong college. Er is nogal
wat verloop geweest. Slechts twee leerkrachten zijn nog van-
af de oprichting aanwezig, waarvan de oudste leerkracht op
een. andere Vrije School geweest is,
Het lerarencollege is, zoals gebruikelijk, verantwoordelijk
voor het pedagogische beleid en de gang van zaken in de
school. De taken in de school zijn verdeeld naar mandaatge-
bieden, waar een mandaatgroepje voor is gekozen, te weten:
- pedagogische groep: verantwoordelijk voor de voorbereiding
van de wekelijkse pedagogische vergadering, voor het for-
mele schoolwerkplan en activiteitenplan, algemene ouder-
avonden (de groep bestaat uit vier: één uit de peuter-
groep, één uit de kleuterklas en twee uit de hogere klas-
sen);
— dagelijkse leiding: voor rooster en vervanging, alle dage-
lijkse praktische zaken, inclusief ontvangst inspectie,
contacten naar de gemeente, telformulieren, huishoudelijke
zaken, enz. (bestaande uit drie leraren uit de hogere
klassen);
= personeelsgroep: voor aanname, begeleiding en ingroei en
zo nodig vertrek (twee leraren en één bestuurslid);
Instituut voor Organisatie Ontwikkeling Valckenboschlaan 8, Postbus 299, 3700 AG Zeist, Telefoon 03404-20044, Fax 03404-12770
- salarissen en financiën (twee leraren, een bestuurslid,
één ouder);
= jaarfeesten en schoolkrant (twee leraren, drie klasse-
ouders).
Elke twee weken komen vertegenwoordigers van de mandaatgroe-
pen te zamen in een coördinerende vergadering (meestal als
coôrdinatiegroep aangeduid), waar praktisch-organisatorische
zaken besproken worden. Eenmaal per maand is er een algemene
beleidsvergadering waarin het gehele college (voor zover in
vaste aanstelling) te zamen met het bestuur en enige ouders
die een actieve functie in de school vervullen, gezamenlijk
vergaderen. Zij geven fiat aan de samenstelling van de man-
daatgroepen en evalueren deze (dat laatste nogal onregelma-
tig). Daar wordt ook over de toekomst van de school gespro-
ken, o.a. over het zelf starten van een eigen dan wel regio-
nale bovenbouw. De meningen daarover zijn het laatste jaar
zeer verdeeld geweest en kostte veel:energie en tijd.
Er is een medezeggenschapsraad, die nauwelijks functio-
neert. Haar rol is niet erg duidelijk. Er zijn klasse-ouders
die eenmaal per kwartaal samenkomen. Zij hebben zich vooral
beziggehouden met toenemende agressie onder de kinderen.
Laatst is er nog iemand lelijk bezeerd door gegooi met bak-
stenen. De klasse-ouders achten zich zelf representant van
de ouders en zij vinden de MR overbodig.
Het aantal ouders dat via een uitzonderingsregeling een min-
der dan normale ouderbijdrage betaalt neemt sterk toe. Het
aantal ouders met een betalingsachterstand van een jaar of
meer groeit eveneens. Door een inschattingsfout m.b.t. het
aantal leerlingen werd voor een der leraren verleden jaar
geen vergoeding ontvangen, zodat het salaris voor rekening
van de school kwam. Er ontstonden tekorten hetgeen dit jaar
een forse verhoging van de ouderbijdrage noodzaakte,
Het afgelopen jaar zijn er een paar tot nog toe weinig op de
voorgrond tredende ouders actief geworden om het — zoals zij
het noemen -— financiële "wanbeleid" van de school aan de
kaak te stellen. Aanvoerder van het groepje is een vader
wiens drukkerijtje kortgeleden failliet is gegaan. Het
groepje protesteert heftig tegen de verhoging van de ouder-
bijdragen en eist dat wanbetalers via de deurwaarder worden
aangepakt. Het bestuur wordt laksheid verweten, het zou geen
greep meer hebben op de gang van zaken. Een bestuur is er om
te besturen! Het vele verzuimen onder de leraren en de ge-
brekkige vervanging, waardoor kinderen telkenmale naar huis
worden gestuurd, veroorzaakt veel ongemak voor de ouders.
Vooral in de Één-oudergezinnen stuit dit op bijkans onover-
komelijke bezwaren. Bovendien schermen de leraren alle
kritiek af en omringen zich met door hen zelf benoemde klas-
se-ouders die geen oog hebben voor de belangen van de
ouders! Dit en noq veel meer wordt het bestuur verweten.
Het bestuur bestaat nog uit de oprichters. Voorzitter en
penningmeester hebben geen kinderen meer op school. De voor-
zitter is zeer gemotiveerd, maar komt de laatste tijd steeds
meer in botsing met de schoolleiding. Deze zou het bestuur -—
ondanks herhaalde afspraken - steeds weer voor voldongen
feiten plaatsen, m.n. op financieel terrein. Zo werd zonder
medeweten van het bestuur een euritmiste voor 6 uur in de
week aangesteld, terwijl daar absoluut geen budgettaire
ruimte voor was! Er moet toch eerst toestemming worden ge-
vraagd? Daarnaast, meent het bestuur; gaan leraren slordig
om met de leerlingenadministratie en telgegevens, waardoor
voor de school zeer kostbare fouten worden gemaakt. Men wil
wel mandaten hebben, maar wie draagt de consequenties? Mis-
schien is het toch verstandiger een recht op en neer direc-
teur aan te stellen!
COPYRIGHT NPI